Preventiegids
Laserrisico’s in de werkplaats voorkomen
De veiligheid van een werkplek voor lasersnijden, lasergraveren of lasermarkeren berust op risicobeoordeling, afscherming van de straling en de organisatie van het werk. Een veiligheidsbril vervangt deze maatregelen niet. Deze gids helpt bij het vaststellen van de aandachtspunten; hij vervangt noch de handleiding van het gebruikte model, noch de beoordeling van de werkplek door bevoegde personen.
Controleer de klasse en de gebruiksomstandigheden
Noteer de door de fabrikant aangegeven klasse, de golflengten en de voorschriften in de handleiding. Volgens de INRS kan een apparaat van klasse 1 een krachtige laser bevatten die volledig is afgeschermd: de classificatie betreft de toegankelijke straling onder de beoogde gebruiksomstandigheden. Dit ontslaat u niet van de beoordeling van andere procesgevaren.
Maak onderscheid tussen normaal gebruik, onderhoud dat de gebruiker mag uitvoeren en technische werkzaamheden. De OSHA wijst erop dat werkzaamheden waarbij toegang tot de interne laserstraal ontstaat, andere beschermingsmaatregelen kunnen vereisen dan gebruik met gesloten behuizing. Lasers van klasse 3B vormen een gevaar voor de ogen bij blootstelling aan de straal; bij klasse 4 kunnen ook diffuse reflecties gevaarlijk zijn, met risico op huidletsel en brand. Een onzichtbare straal blijft gevaarlijk.
Geef de voorkeur aan collectieve beschermingsmaatregelen
De INRS adviseert de straling af te schermen wanneer de toepassing dat toelaat. Behuizingen, schermen en beschermvensters moeten geschikt zijn voor de apparatuur en de voorzienbare blootstelling. Een gewoon transparant paneel is op zichzelf geen gevalideerde laserbescherming. Schakel nooit een vergrendeling uit om met geopende behuizing te werken.
Als gevaarlijke straling toegankelijk blijft, laat dan het betreffende gebied afbakenen en beveiligen. Beperk de toegang tot bevoegde personen, zorg voor goed leesbare signalering en regel een waarschuwing voordat de laser wordt ingeschakeld. Verwijder reflecterende voorwerpen en sieraden die de straal kunnen terugkaatsen. Houd de doorgangen vrij en volg de bedienings- en vergrendelingsinstructies van de machine.
Kies de bescherming voor de laser die daadwerkelijk wordt gebruikt
De bril moet worden gekozen op basis van de kenmerken van de laser en de blootstellingssituatie, met behulp van de handleiding en een deskundige. De INRS benadrukt dat de bril moet zijn afgestemd op de golflengte wanneer de straal van een laser van een hogere klasse niet is afgeschermd. De kleur van de glazen, een commerciële aanduiding of alleen de CE-markering volstaan niet om deze geschiktheid vast te stellen.
Controleer de beschermingsmiddelen volgens de onderhoudsinstructies; haal beschadigde apparatuur buiten gebruik. Een bril dragen geeft nooit toestemming om in de straal te kijken. Wanneer uit de beoordeling blijkt dat er risico is voor de huid of handen, zorg dan voor passende bescherming, waaronder onbrandbare handschoenen in de situaties die door de INRS worden beschreven. Geen enkele handschoen rechtvaardigt het bewust naderen van een toegankelijke laserstraal.
Beoordeel de materialen, rook en brand
Bij snijden, graveren en markeren kunnen deeltjes, aerosolen of gassen vrijkomen uit het materiaal en de coatings ervan. De OSHA adviseert ventilatie die is afgestemd op de emissies van laser-materiaalinteracties. Zorg voor bronafzuiging en een behandeling die zijn afgestemd op de verwachte verontreinigende stoffen; een willekeurig filter is geen universele oplossing.
- Breng vóór elke test de samenstelling, coatings en beschikbare veiligheidsinformatiebladen in kaart; stel de test uit als de risico's niet kunnen worden beoordeeld.
- Laat tests op monsters valideren met de vereiste beschermingsmiddelen en afzuiging: een visueel aanvaardbaar resultaat bewijst niet dat de emissies onschadelijk zijn.
- Verwijder onnodig brandbaar materiaal, beheer residuen en volg de instructies van de fabrikant voor toezicht en brandveiligheid.
Regel werkzaamheden en incidenten
Leid operators op over de risico's en de werkzaamheden die daadwerkelijk zijn toegestaan. Elektrische risico's moeten afzonderlijk worden aangepakt: demonteer geen schakelkasten of voedingen. Laat elektrische werkzaamheden over aan bevoegde personen, volgens de toepasselijke procedures en de handleiding. Dat de machine ogenschijnlijk is uitgeschakeld, bewijst niet dat er geen gevaarlijke energie aanwezig is.
Stop bij een afwijking of vermoeden van blootstelling het gebruik volgens de voorgeschreven procedure, beveilig de toegang en meld het incident. Vraag bij een vermoeden van letsel snel medisch advies. De INRS beschrijft individuele gezondheidstoezicht en een adviserende rol voor de bedrijfsarts; gezondheidstoezicht wordt niet uitsluitend bepaald door de laserklasse.
Veelgestelde vragen
- Is een bril nodig bij een gesloten machine van klasse 1?
- Niet automatisch bij het beoogde normale gebruik. Controleer de handleiding en de goede staat van de beschermingen. Werkzaamheden waarbij toegang tot de interne laser ontstaat, moeten afzonderlijk worden beoordeeld; open de beschermingen niet om op eigen initiatief werkzaamheden uit te voeren.
- Is dezelfde bril geschikt voor alle lasers?
- Nee. De geschiktheid hangt af van de straling en de voorzienbare blootstelling. Laat de keuze controleren voor de betreffende apparatuur; een bril die geschikt is voor de ene laser, is niet noodzakelijkerwijs geschikt voor een andere.
- Is afzuiging van dampen niet nodig bij een gesloten behuizing?
- Nee. Het afschermen van de straling behandelt op zichzelf de verontreinigende stoffen van het proces niet. De beoordeling van de emissies en de voorschriften van de fabrikant bepalen welke bronafzuiging, behandeling en welk onderhoud nodig zijn.
Bronnen en documentatie
NWS LASER
Uw situatie, vóór de oplossing.
Geef het materiaal, het model of de behoefte, de gebruiksbeperkingen en de beschikbare documentatie aan. Het team van NWS Laser helpt u de nuttige volgende stap te bepalen.